Eğitim çalışanlarının özlük, sosyal ve ekonomik haklarına ilişkin bazı konularda yaşadıkları sorunları...TBMM Milli Eğitim Komisyonu Başkanı Mehmet Sağlam'a bir rapor halinde sunduk.Genel Sekreterimiz Halil Etyemez, Genel Eğitim ve Sosyal İşler Sekreterimiz Esat Tektaş ile Genel Mevzuat ve Toplu Görüşme Sekreterimiz Ramazan Çakırcı, Mehmet Sağlam'ı makamında ziyaret ederek, eğitim çalışanlarının acilen çözülmesi gereken sorunlarını görüştü.

Milli Eğitim Komisyonu Başkanı Mehmet Sağlam'a sunduğumuz raporda, yasal düzenleme yapılması gereken sorunlar ve bunların çözümüne ilişkin önerilerimiz şöyle:

Eğitim Kurumlarına Yönetici Atama

Milli Eğitim Bakanlığı, yürürlüğe koyduğu yönetici atama yönetmeliği ile eğitim kurumlarına yönetici (okul müdürü ve müdür yardımcısı) atamaktadır. 2004, 2006 ve 2007 yıllarında yürürlüğe konulan yönetici atama yönetmelikleri Danıştay kararları ile iptal edilmiş ve okul müdürlüğüne ve müdür yardımcılığına asaleten yapılan atamalar yargı kararları ile iptal edilmiştir. Danıştay'ın söz konusu kararları ile son beş yılda yönetmelikler iptal edildiği gibi asaleten yapılan atamalar da iptal edilmiştir. Yargı kararlarından dolayı okullar yönetilemez hale gelmiştir.

Söz konusu Danıştay kararlarından sonra Milli Eğitim Bakanlığı 24.04.2008 tarihinde Eğitim Kurumları Yönetici Atama Yönetmeliği yayınlamış, ancak Danıştay, Yönetmeliğin Ek-2 Değerlendirme Formu'nun yürürlüğünü durdurmuştu. Milli Eğitim Bakanlığı 15.10.2008 tarihinde Ek-2 Yönetici Atama Değerlendirme Formu'nda değişiklik yaparak, ardından 30.10.2008 tarihinde uygulama genelgesi yayınlamıştı. Yönetici Atama Yönetmeliği ve Uygulama genelgesi bu haliyle yönetici adaylarının beklentilerine cevap vermekten; kariyer, liyakat ve adalet ölçütlerinden uzak olup, yönetmeliğin son haline de Danıştay'da iptal davası açılmıştır. Bu sebeple eğitim camiasında daha fazla mağduriyetin oluşmaması için adalet, kariyer ve liyakati esas alan yasal bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Mağduriyetlerin önüne geçebilmek için, 3797 Sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 56. maddesinde;

"Eğitim kurumları yöneticilik görevlerine Bakanlıkça düzenlenen sınav sonuçları esas alınarak atama yapılır.

Okul müdür yardımcıları, sınav puan üstünlüğüne göre atanır.

Okul müdürü ve müdür başyardımcıları, fiilen okul müdür yardımcılığı görevi yapanlar arasından seçme sınavında alınan puan ile yönetmelikte belirlenen değerlendirme formundaki puanın toplamı esas alınarak atanır.

Sınav yılda bir defa yapılır. Sınavların geçerlik süresi iki yıldır.

Eğitim kurumları yöneticiliğine ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir" şeklinde bir değişiklik yapılmalıdır.

Ek Ödeme

Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı birimlerde çalışan personelden bazılarına ek ödeme yapılmaktadır. Ancak; Uzman, Talim ve Terbiye Kurulu Uzmanı, Milli Savunma Uzmanı, Raportör, Şef ve Sosyal Çalışmacı kadrolarında çalışan personele ek ödeme verilmemektedir. Eşit işe eşit ücret ilkesi gereği ek ödeme almayan personelin de ek ödemeden yararlanması için gerekli düzenleme yapılmalıdır.

Sözleşmeli Öğretmen Uygulaması

Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında öğretmen ataması yapılmaktadır. Bu uygulama, eğitim-öğretim hizmetlerinin sağlıklı yürütülmesi açısından ciddi sıkıntılar getirmektedir. Aynı kurum içinde aynı eğitimi görmüş ve aynı hizmeti veren öğretmenlerin özlük, sosyal ve ekonomik haklarında farklılık olması, eğitim kurumları içerisinde iş huzuru ve barışı açısından ciddi olumsuzluklara sebep olmaktadır. Bu neden sözleşmeli öğretmen uygulamasından vazgeçilerek, mevcut sözleşmeli öğretmenlerin kadroya geçirilmesi için yasal düzenleme yapılmalıdır.

4/C Statüsünde Geçici Personel

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/C maddesine göre geçici personel çalıştırılmaktadır. Bu statüde çalıştırılan personel, her yıl iki ay işten çıkarılmaktadırlar. Hizmet sözleşmesinin feshinde, ihbar, kıdem ve sair adlar altında herhangi bir tazminat ödenmemektedir. En son 1 Ocak'ta işten çıkarılmış, 20 Ocak'ta işe alınmış olanlara 19 günlük arada her hangi bir ödeme yapılmamıştır. Bu sebeple hem geçici personel mağdur olmuş hem de görev yaptıkları kurumların işi aksamıştır.

Aylıkları memur ve sözleşmelilerden daha düşüktür. İstihdam edilecek geçici personele, tahsil dereceleri dikkate alınmak suretiyle brüt aylık ücretler ödenmektedir. Bu ücretler, aylık tahsil durumuna göre 600 TL ile 900 TL arasındadır. Günün şartları dikkate alındığında bu aylık gelirle geçinebilmenin zorluğu ortadadır. 4/C statüsündeki geçici personelin aylıkları, yaptıkları işe uygun değildir.

Kendilerine verilen görevleri, çalışma saatlerine bağlı kalmaksızın sonuçlandırmak zorundadırlar. Bu çalışma karşılığında herhangi bir ek ücret ödenmemektedir.

Çalıştıkları her ay için azami 1 gün ücretli izin verilmekte olup, bunu aşması halinde aşan kısım için ücret ödenmemektedir. Yıl içinde tabip raporu ile kanıtlanan hastalıklar için çalıştıkları her 4 ay için iki günü geçmemek üzere ücretli hastalık izni verilebilmekte, rapor süresinin iki günü geçmesi halinde aşılan kısım için ücret ödenmemektedir.

4/c kapsamında çalışanlar, kamuda süreklilik arz eden ve memurlar eliyle yürütülmesi gereken görevleri icra etmektedirler. 4/C statüsündeki geçici personelin, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/C maddesinde gerekli yasal düzenlemelerin yapılıp, kadroya geçirilerek, devlet memurlarıyla aynı haklara sahip olmaları sağlanmalıdır.

İlköğretim Müfettişleri

Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu ile Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı çalışmalarının sürdürüldüğü bilinmektedir. İlköğretim müfettişlerine ilişkin düzenlemede;

a) İlköğretim müfettişleri eğitim müfettişliğine dönüştürülerek, genel idari hizmetler sınıfına geçirilmeli,

b) 3600 ek gösterge verilmeli,

c) Diğer bakanlıklardaki müfettişlerle eş duruma getirilecek şekilde değişiklik yapılmalıdır.

İLKSAN'a İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılarak Zorunlu Üyelik Uygulamasının Kaldırılması

İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı, 4357 Sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca kurulmuştur. Madde metninde, "Hükmi şahsiyeti haiz ve Maarif Vekâleti'ne bağlı olmak üzere (İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve İçtimai Yardım Sandığı) adı ile bir sandık kurulur. Maarif Vekâleti bütçesinden maaş alan ilkokul öğretmenleri, ilkokul yardımcı ve stajyer öğretmenleri, yetiştirme yurtları öğretmenleri, arızalı çocuklara ilk tahsillerini veren müesseselerin öğretmenleri, maarif müdürleri, ilköğretim müfettiş ve denetmenleri, uygulama okulu öğretmenleri, ilköğretim Umum Müdürlüğü ve maarif müdürlüklerinde vazifeli memurlar ile Sandık işlerinde çalışan memurlar Sandığa azadırlar" hükmü yer almaktadır. 4357 Sayılı Kanunun 11. maddesinde sayılan görevlere atanan kişiler, isteklerine bakılmaksızın zorunlu olarak Sandığa üye yapılmaktadırlar. Hukuk devleti ilkesi gereğince herkes dilediği şekilde vakıf, dernek ya da yardım sandığına üye olabilir ve aidat ödeyebilir. Fakat hiç kimse rızası olmadan zorla bir sandığa üye olamaz, maaşından kesinti yapılamaz. Bu durum, hukuk devletinin vatandaşlarına sunmuş olduğu bir teminattır. İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı'na üye olma ve üyelikten ayrılma hususları objektif ve kesin hukuk kuralları altında düzenlenmelidir. Bu nedenle de; 4357 Sayılı Kanunun 11. maddesinde, "Hükmi şahsiyeti haiz ve Maarif Vekâletine bağlı olmak üzere (İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve İçtimai Yardım Sandığı) adı ile bir sandık kurulur. Maarif vekâleti bütçesinden maaş alan ilkokul öğretmenleri, ... sandık işlerinde çalışan memurlardan istekli olanlar sandığa aza olabilirler ve sandıktan ayrılmak isteyen üyelerden kesintileri" şeklinde değişiklik yapılarak, zorunlu üyeliğe son verilmeli, üyelikten ayrılmak isteyenlerin hak kaybına mahal bırakmayacak şekilde düzenleme yapılmalıdır.
www.egitimbirsen.org.tr